Opgaaf werkelijk rendement invullen

Met het formulier Opgaaf werkelijk rendement geef je de Belastingdienst door wat je vermogen in box 3 echt opleverde. Is dat lager dan het fictieve rendement waarover je belasting betaalde, dan betaal je minder belasting of krijg je geld terug; bij fiscale partners vergelijkt de Belastingdienst per persoon. Het formulier bestaat voor de jaren 2017 tot en met 2024; voor 2017 tot en met 2020 alleen als je op tijd bezwaar maakte en een brief kreeg. Vanaf 2025 zit dezelfde vraag in je gewone aangifte.

Wat is het formulier opgaaf werkelijk rendement?

Tegenbewijs in box 3 kan alleen via dit formulier van de Belastingdienst; een eigen brief of berekening is niet genoeg. De spelregels:

• Eén formulier per jaar. Voor 2022 en 2023 vul je dus twee formulieren in.
• Geen bijlagen. Bewaar je stukken: de inspecteur kan je later om onderbouwing vragen.
• Het formulier is leeg. Alle bedragen zoek je zelf op.
• Eerst de aangifte. Die moet minstens twee werkdagen vóór je opgaaf binnen zijn, anders volgt automatisch een afwijzing.

Waar vind je de opgaaf in Mijn Belastingdienst?

Voor 2020 tot en met 2024: log in op Mijn Belastingdienst, ga naar Inkomstenbelasting, kies het jaar en klik op Mijn werkelijk rendement box 3 opgeven. Voor 2017, 2018 en 2019 is er een apart online formulier met DigiD. Voor 2021 tot en met 2024 heb je geen brief nodig; voor 2017 tot en met 2020 wel. Zie welke jaren.

Downloaden kan niet. Een papieren formulier bestel je via 0800 – 023 01 07 (één per telefoontje), maar op papier zie je niet of je werkelijk rendement lager uitkomt.

Dit heb je nodig voordat je begint

Je laatste aanslag of de brief van de Belastingdienst, de jaaroverzichten van je banken, beleggingen en cryptoplatform, de WOZ-beschikkingen van het jaar en het jaar erna, je huurafschriften en de overzichten van je schulden. Waar je elk bedrag vindt, staat op jaaroverzichten.

Het formulier opgaaf werkelijk rendement per scherm

We volgen de schermen in de volgorde van het online formulier. Teksten tussen aanhalingstekens komen letterlijk uit de officiële oefenomgeving van de Belastingdienst voor 2021 tot en met 2024. De schermen zijn in die jaren gelijk, op het jaartal na; wij gebruiken 2024.

Tip: oefen eerst zonder DigiD. In de oefenomgeving van de Belastingdienst kies je een jaar en een voorbeeld, zoals “Alleenstaande met alleen bank- en spaartegoeden” of “Fiscale partner met beleggingen en vakantiewoning”, of een leeg formulier (“Blanco”). Inloggen hoeft niet, en indienen kan er niet: “U kunt hiermee géén aangifte doen.”

1. Introductie

Na een korte uitleg staat er: “Let op! Bij het werkelijk rendement houden wij geen rekening met het heffingsvrij vermogen.” Onder “Gegevens aanvrager” vul je “Naam”, “Geboortedatum”, “Burgerservicenummer” en “Telefoonnummer” in. Bij “Soort aangifte over 2024” kies je “Aangifte voor binnenlandse belastingplichtigen”, “Aangifte voor buitenlandse belastingplichtigen” of “Aangifte voor migranten”, net als in je aangifte. Ook “Had u heel 2024 een fiscale partner?” beantwoord je zoals in je aangifte; wijkt het af, dan wordt je opgaaf afgewezen.

Zonder fiscale partner volgt hier je fictief rendement: “Hebt u een brief van ons ontvangen met het onderwerp ‘U mag uw werkelijk rendement over 2024 aan ons doorgeven’?”. Bij “Ja” neem je het bedrag over bij “Fictief rendement over 2024, zoals vermeld in deze brief”. Het formulier zegt: “Het is niet verplicht het fictief rendement in te vullen.” Doe het toch, want alleen dan zie je op het overzicht of het loont. Zonder brief vraagt het formulier naar het “Fictief rendement (voordeel uit sparen en beleggen) over 2024, zoals vermeld in uw aanslag (of aangifte) over 2024”. Waar vind je dit bedrag? Neem het van je laatste aanslag of verminderingsbeschikking, bij het onderdeel inkomstenbelasting box 3.

2. Partner 2024

Zonder fiscale partner zie je: “U hoeft geen vragen te beantwoorden over een partner in 2024. Klik op ‘Akkoord’ om verder te gaan.”

Met een fiscale partner vul je onder “Gegevens: Partner” diens “Naam”, “Burgerservicenummer”, “Geboortedatum” en “Telefoonnummer” in; in de oefenomgeving staat “Partner” voor de naam van je partner. Daarna volgt “Hebt u of Partner een brief van ons ontvangen met het onderwerp ‘U mag uw werkelijk rendement over 2024 aan ons doorgeven’?”, met het bedrag bij “Gezamenlijk fictief rendement over 2024, zoals vermeld in deze brief”. Zonder brief vraagt het formulier “Wilt u het gezamenlijk fictief rendement over 2024 berekenen?”. Dan vul je “Grondslag sparen en beleggen over 2024 van u en Partner samen”, “Uw deel van de grondslag sparen en beleggen over 2024” en “Uw voordeel sparen en beleggen over 2024” in, van je laatste aanslag of verminderingsbeschikking. Voor 2021 en 2022 waarschuwt het formulier: “Zijn de bedragen ongelijk, neem dan het bedrag van het hoogste gezamenlijk fictief rendement over.” De laatste vraag is “Wilt u deze Opgaaf werkelijk rendement voor u en Partner samen indienen?”. Het formulier zegt: “U vult altijd het werkelijk rendement in van u en uw fiscale partner samen.” De verdeling tussen jullie pas je niet in het formulier aan.

3. Gegevens 2024

“Geef aan welke bezittingen en schulden in Nederland en buiten Nederland u in 2024 had. Anders dan in uw aangifte, gaat het dus niet alleen om bezittingen en schulden op 1 januari, maar ook die u later in 2024 kreeg.” Elk “Ja” leidt naar een scherm waar je de gegevens invult:

Crypto valt onder overige bezittingen.

4. Bank- en spaarrekeningen

“Vermeld in dit scherm de bankrekeningen die u had in 2024.” Vul hier ook “uw aandeel in het vermogen van een vereniging van eigenaren (vve)” en “uw geld op een derdenrekening bij een notaris of gerechtsdeurwaarder” in. Per rekening vraagt het formulier “Naam bankrekening”, “Land”, “IBAN (bankrekening)”, “Ontvangen rente” en “Was de rekening in euro’s?”; daarna “Had u nog een bankrekening?”.

• Rente telt in het jaar waarin je hem ontving. Negatieve rente of debetrente vul je met een minteken in. Antwoord je “Nee” op de euro-vraag, dan vul je ook “Koerswinst of -verlies” in.

5. Beleggingen

Per belegging vul je “Omschrijving”, “Land”, “Nummer”, “Brutodividend op aandelen of rente op obligaties”, “Waarde op 1 januari”, “Waarde op 31 december”, “Aankopen en stortingen in 2024” en “Verkopen en onttrekkingen in 2024” in. Daarbij:

• Vul het dividend bruto in, vóór aftrek van dividendbelasting.
• Bleef het dividend op je beleggingsrekening staan, tel het netto dividend dan ook op bij “Aankopen en stortingen in 2024”. Het zit al in de waarde op 31 december; zonder die storting tel je het dubbel.
• Kosten die van de rekening afgingen, tel je op bij “Verkopen en onttrekkingen in 2024”. Kosten zijn niet aftrekbaar en mogen dus ook niet als verlies meetellen.
• Verder is een storting of onttrekking het geld dat je naar je broker overmaakte of terughaalde. Kopen en verkopen binnen die rekening tel je niet. Met een aparte geldrekening bij een bank vul je hier de aankopen en verkopen in.

De Belastingdienst heeft deze werkwijze voor dividend en kosten niet uitdrukkelijk bevestigd; de rekentool past haar toe. Zie werkelijk rendement beleggingen.

6. Onroerende zaken

“Vermeld in dit scherm al de onroerende zaken die u had in 2024, anders dan uw eigen woning.” Per object vul je “Land”, “Postcode”, “Huisnummer”, “Huisnummer toevoeging” en “Plaats” in, en beantwoord je “Was deze onroerende zaak een woning?”. Voor een woning in Nederland volgen:

• WOZ-waarden: “WOZ-waarde 2024 (peildatum 1 januari 2023)” en “WOZ-waarde 2025 (peildatum 1 januari 2024)”.
• Eigendom: “Had u de woning op 1 januari 2024 in eigendom?” en “Had u de woning op 31 december 2024 in eigendom?”. Bij aan- of verkoop in het jaar rekent het formulier volgens de Belastingdienst het tijdsevenredige deel zelf uit.
• Huur: “Had u huur- of pachtopbrengsten?”. Bij “Ja” vul je per regel een “Omschrijving” en een “Bedrag” in, en het formulier meldt: “U mag geen kosten aftrekken.” Vul de kale huur in, zonder servicekosten.
• Investeringen: “Had u voor deze woning een investering gedaan?”, en zo ja “Is de WOZ-waarde 2025 verhoogd als gevolg van deze investering?”. Het formulier zegt: “Kies alleen ‘Ja’ als de gemeente hiervoor een beschikking heeft afgegeven.” Daarna volgen “Bedrag van de investering” en “Verhoging WOZ-waarde 2025 door investering volgens de beschikking”.
• Verhuur met huurbescherming: bij een verhuurde woning vraagt het formulier “Werd de woning op 1 januari 2024 verhuurd?”, “Had de huurder op 1 januari 2024 recht op huurbescherming?” en “Huurwaarde op 1 januari 2024”, en hetzelfde voor 31 december 2024.

Voor een woning in het buitenland en andere onroerende zaken gebruik je volgens de Belastingdienst de waarde in het economische verkeer. Zie werkelijk rendement onroerend goed.

7. Overige bezittingen

Dit scherm hebben we niet kunnen controleren: geen voorbeeld in de oefenomgeving gebruikt het. Je komt er na een “Ja” bij kapitaalverzekeringen, contant geld anders dan in euro’s, uitgeleend geld, rechten op periodieke uitkeringen of overige bezittingen, zoals crypto. Volgens de Belastingdienst vul je per bezitting de opbrengsten, de waarde op 1 januari en 31 december, de aankopen en stortingen en de verkopen en onttrekkingen in. Zie werkelijk rendement crypto.

8. Schulden

“Vermeld in dit scherm al de schulden die u had in 2024. Vul niet de schulden in voor uw eigen woning.” Per schuld vul je “Bank of andere geldverstrekker”, “Schuld voor” (keuze uit “onroerende zaak in Nederland”, “onroerende zaak buiten Nederland”, “overige bezittingen in box 3” en “consumptieve doeleinden”), “Betaalde rente”, “Was de schuld in euro’s?” en “Was (een deel van) de schuld in 2024 kwijtgescholden?” in; daarna “Had u nog een schuld?”. Alleen de rente die je in het jaar betaalde telt, volledig en zonder drempel. Zie partner en schulden.

9. Overzicht

Je ziet per soort bezitting het werkelijk rendement, het “Totaal werkelijk rendement over 2024” en het “Fictief rendement”. Met een partner heet dat “Totaal gezamenlijk werkelijk rendement over 2024” en “Gezamenlijk fictief rendement”. Daaronder staat de conclusie:

• Lager: “Het door u aangegeven werkelijk rendement over 2024 is lager. U kunt dit formulier nu verzenden.”
• Hoger: “Het door u aangegeven werkelijk rendement over 2024 is hoger. U hoeft dit formulier niet te verzenden. Hebt u bezwaar gemaakt of een verzoek om ambtshalve herziening ingediend? Dan moet u dit formulier wel verzenden.”

10. Verzenden

Via “Opslaan en naar verzenden” kom je op het scherm “Verzenden”, waar je het formulier verstuurt. Daarna volgt een ontvangstbevestiging; bewaar die bij je stukken.

Na het versturen

De Belastingdienst rekent daarna zelf. De afhandeling “kan tot in 2030 duren”, en na bezwaar of ambtshalve vermindering krijg je geen rente. Een fout herstel je met een gewijzigde opgaaf. Meer op werkelijk rendement doorgeven.

Veelgemaakte fouten in de opgaaf

Veel voorkomende fouten zijn: stortingen als rendement tellen, netto in plaats van bruto dividend invullen, kosten aftrekken, een rekening vergeten die je pas later in het jaar had, en de koopprijs van een woning invullen in plaats van de WOZ-waarden.

Uitleg over de berekening staat op werkelijk rendement berekenen. Met de rekentool zet je alle bedragen per jaar klaar; het rapport geeft per veld de waarde die je invult.

Bronnen

• Belastingdienst — oefenomgeving formulier Opgaaf werkelijk rendement (zonder DigiD)
• Belastingdienst — Formulier Opgaaf werkelijk rendement
• Belastingdienst — Formulier invullen zonder brief
• Belastingdienst — Veelgestelde vragen opgaaf werkelijk rendement
• Belastingdienst — Welke gegevens geef ik door? (checklist)
• Belastingdienst — Wanneer krijg ik bericht?
• Forum Fiscaal Dienstverleners — Vragen en antwoorden opgaaf werkelijk rendement
• Wet inkomstenbelasting 2001, art. 5.25 (verplicht formulier)
• Aanhangsel Handelingen II 2025/26, nr. 1726

Veelgestelde vragen

Waar vind ik het formulier opgaaf werkelijk rendement?

Voor 2020 tot en met 2024 in Mijn Belastingdienst: Inkomstenbelasting, jaar kiezen, dan “Mijn werkelijk rendement box 3 opgeven”. Voor 2017 tot en met 2019 is er een apart online formulier met DigiD. Voor 2017 tot en met 2020 heb je een brief nodig.

Kan ik het formulier eerst oefenen?

Ja. In de oefenomgeving van de Belastingdienst klik je zonder DigiD door alle schermen, met voorbeelden of een leeg formulier. Indienen kan daar niet.

Ik heb geen brief gekregen. Mag ik het formulier toch invullen?

Voor 2021 tot en met 2024 wel: dan vul je je fictief rendement zelf in, van je laatste aanslag of verminderingsbeschikking. Voor 2017 tot en met 2020 niet. Zonder brief mag je voor die jaren geen werkelijk rendement doorgeven.

Moeten mijn partner en ik allebei een formulier invullen?

Nee. Het formulier zegt: “U kunt dit formulier voor uzelf of voor u beiden insturen.” Je vult altijd het werkelijk rendement van jullie samen in, en op het scherm Partner kies je of je samen indient.

Welk fictief rendement vul ik in?

Het bedrag uit de brief van de Belastingdienst. Kreeg je geen brief, neem dan het voordeel uit sparen en beleggen van je laatste aanslag of verminderingsbeschikking. Invullen is niet verplicht, maar zonder dat bedrag zie je op het overzicht niet of het loont.

Is er ook een formulier opgaaf werkelijk rendement voor 2025?

Nee. Vanaf 2025 geef je je werkelijk rendement door in de aangifte inkomstenbelasting. Zie werkelijk rendement doorgeven.